Het Brabantse dorp Oisterwijk
  en Operatie Market Garden

Aanval op de Duitse munitietrein op 16 September

Op 16 September 1944 werd in Oisterwijk een Duitse munitietrein aangevallen en vernietigd door geallieerde jachtvliegtuigen. Deze munitietrein stond opgesteld op een rangeerterrein tussen het Oisterwijkse treinstation en de spoorwegovergang bij de Heusdensebaan.

 

Met behulp van Russische dwangarbeiders en later ook Oisterwijkse burgers probeerden de Duitsers de rond Oisterwijk opgeslagen munitie uit handen van de Geallieerden te houden. Bommen, granaten en munitie werden in die dagen volop door Duitse vrachtwagens weg gereden vanuit de munitie opslagplaatsen in de Oisterwijkse bossen naar het rangeerterrein in het dorp. Het Geallieerde grondleger lag al bij de Belgische grens en vormde een ernstige dreiging voor de Duitsers. De Geallieerden hielden het gebied dat voor de luchtlandingen overgevlogen zou moeten worden scherp in de gaten en in de dagen voorafgaand aan operatie Market Garden voerde ze dan ook vele vluchten uit om het gebied schoon te vegen van eventuele gronddoelen. Veel grond aanvallen vonden er plaats, waarbij er beschietingen plaats vonden op Duits luchtafweer, vijandelijke troepenbewegingen, voertuigen, treinen, spoorweg-emplacementen, boten en andere gronddoelen.

Luchtfoto van de munitietrein

 

Enkele dagen voor 16 September probeerde een Typhoon jachtbommenwerper, een toestel onder andere uitgerust met vier 20mm kanonnen, al een aanval op een Duits luchtdoelgeschut bij het rangeerterrein in Oisterwijk uit te voeren. De Typhoon kwam met gesmoorde motor laag over De Lind op het geschut aangevlogen waar op dat moment juist een aantal Duitse treinwagons met munitie geladen stonden. De piloot gaf een vuurstoot met zijn boordkanonnen en gaf vervolgens vol gas en verdween aan de horizon. Deze beschieting is waarschijnlijk het gevolg geweest van de RAF foto verkenningsvluchten die in die dagen voorafgaand aan operatie Market Garden in het Brabantse luchtruim plaats vonden. Op 13 September werden er namelijk al Geallieerde jagers boven Oisterwijk gespot. Toen waren Spitfire foto verkennings toestellen van RAF No. 542 squadron vanaf RAF Benson actief geweest boven Brabant. Na die RAF verkenningsvluchten werden de gemaakte foto’s meestal zo snel mogelijk ontwikkeld, onderzocht en geselecteerd op eventuele aan te vallen doelen.

 

Enkele dagen later, op 16 September, werden wederom geallieerde vliegtuigen boven Oisterwijk gespot. Niet lang daarna kwamen zeven Canadese Typhoons laag achter elkaar op het rangeerterrein aangevlogen. De toestellen waren van 438 Squadron van 143 Wing van de Royal Canadian Air Force die morgen vanuit het bevrijdde deel van België van een vliegveld in Brussel opgestegen voor een vlucht boven Brabant. Op dat moment stond er juist een lange Duitse munitietrein met wel dertig volgeladen munitiewagons geparkeerd op het rangeerterrein. Elk van de Canadese toestellen was met wel acht raketten en vier 20mm kanonnen uitgerust en direct vielen ze de trein aan. In drie aanvalsvluchten werd de gehele Duitse munitietrein door de Typhoons vernietigden. De eerste aanval vond plaats om 11:30, de tweede rond 1 uur en de laatste om 14:50. Meerdere huizen grenzend aan het rangeerterrein werden door de enorme opeenvolgende ontploffingen verwoest. Als bij een wonder vielen er geen dodelijke slachtoffers en raakte slechts 15 Oisterwijkers gewond. Zo’n 20 woningen en twee fabriekjes gingen verloren en in ruime omtrek sneuvelden ruiten en dakpannen. Van de Duitse wagons bleef niet veel over. Na de aanval vlogen de Canadese Typhoons door naar Udenhout waar ook een Duitse geparkeerde munitietrein werd aangevallen. Deze trein stond bij het Udenhouts station opgesteld en werd op enkele wagons na vernietigd. De volgende dag werden de resterende wagons, die inmiddels door de Duitsers op een zijspoor waren gezet, alsnog door een luchtaanval vernietigd. De geladen munitie in deze trein was afkomstig uit de munitiedepots van Gilze-Rijen en Tilburg.

De foto’s hieronder tonen de vernietigende uitwerking van de ontplofte munitie op de treinwagons en de gebouwen in de omgeving.
Britse Typhoon jachtbommenwerpers
Attack on the German ammunition train on September 16

Een luchtfoto van de munitie trein gemaakt door de RAF op 13 September 1944. (klik op foto om te vergroten)